در دایره قسمت ، ما نقطه تسلیمیم ----- لطف آنچه تو اندیشی ، حکم آنچه تو فرمایی

 

اسلام دین یکتاپرستی و یکی از آموزه های ابراهیمی جهان است .  پیروان این دین را مسلملن می‌گویند .  مسلمانان بر این باورند که آفریدگار مستقیماً بر بسیاری از پیامبران از قبیل آدم ، نوح..  وحی فرستاده و محمد که در حدود سال 570 میلادی در مکه به دنیا آمد از آخرین آن ها می باشد .

اکنون اسلام از نظر شمار رسمی پیروان در مکان دوم (پس از دین مسیحیت) جای دارد . محمد ، تکمیل کننده این دین ، از طریق وحی در سن چهل سالگی از جانب خداوند مامور ترویج اسلام شد . پیام وحی به صورت کلام قرآن و به صدای جرس و گاهی آواز زنبوران به صورت تدریجی ( قسمی در مکه و قسمی در مدینه )  بر وی ابلاغ می شد که پس از ابلاغ توسط یاران محمد در قالب کتابی تحت عنوان قرآن  به ثبت می رسید . این کتاب معتبرترین متن دینی نزد مسلمانان است و مسلمانان آن را «معجزه» و «سند اثبات پیامبری» محمد می‌دانند. تمام مذاهب اسلامی بر درستی متن آن اتفاق نظر دارند و اختلاف در نحوه خواندن متن، تفسیر و احیانا ترتیب آن است ( باور مسلمانان بر آن است که دین خدا در اصل از آدم تا محمد یکی بوده و این اصول در قرآن گردآمده‌اند. متون اسلامی این طور بیان می‌کنند که یهود و مسیح مشتقاتی از تعالیم ابراهیم بوده و در نتیجه جزو دین‌های ابراهیمی به شمار می‌آیند. قرآن، از یهودیان و مسیحیان (و گاهی اوقات دیگر معتقدان) به صورت «اهل کتاب» یاد می‌کند ) .  

در پیام محمد از آنچه عمل صالح خوانده می شود مکرر ستایش می رود این عمل صالح که جای جای در قرآن و حدیث بدان اشارت رفته است نیکوکاری و پارسایی است و بیشتر به معنای اجتناب از خمر ، قمار ، فحشا ، زنا ، ربا ، ظلم ، غارت و دزدی است . طبق قرآن ارتکاب آنچه اجتناب از آن واجب است گناه شمرده می شود و در بین گناهان آنچه از همه بزرگ تر است و هرگز بخشوده نمی شود شرک به خداست از این رو ترک شرک و پیکار با آن اولین تکلیف هر مسلمان است . طبق اسلام  قدرت و عظمت خدا بر همه محیط و همه چیز به مشیت و ارده او بسته است اما انسان نیز مسئول کردار خویش است و در پیشگاه خداوند باید از هر چه کرده است حساب پس دهد .

بر اعتقاد مبلغان این دین نیکی و بدی شماری دارد و در جهان دیگر آنچه برای انسان باقی می ماند همانست که خود در این جهان از ثمره کار و کردار خویش بدست آورده است پس مسلمان می بایست راه نیکی در پیش گیرد که برای رسیدن به این امر ، ادای نماز ، گرفتن روزه ، دادن زکات مال و رفتن به خانه خدا واجب می باشد . (البته در فرقه های مختلف اسلامی برداشت های مختلفی از کلمه نماز . روزه و غیره وجود دارد که وابسته به تاویل های مختلف در فرقه های مختلف اسلامی می باشد و این به نوع برداشت عالمین هر فرقه از سنت و حدیث وابسته است.)

اسلام برای هر فردی با ذکر شهادتین آغاز می‌شود .  شهادتین به زبان آوردن دو جملهٔ «لا اله الا الله» و «محمد رسول الله»، و در مذهب شیعه به اضافه «علی ولی الله» است.. فردی که تصمیم به ایمان آوردن به اسلام را دارد باید سه جمله نخست را بر زبان آورده و آنها را باور کند.مسلمانان به دو مذهب عمده شیعه و سنی تقسیم می‌شوند. هر یک از این دو فرقه دارای انشعاباتی هستند.

 اهل سنت:

مذهب سُنّی بزرگ ‌ترين مذهب دين اسلام است که بيشترين پيروان را در ميان مسلمانان دارد به طوری که حدود ۸۰ درصد از مسلمانان جهان اهل تسنن هستند . مجموعه احاديثی که در دوران بنی عباس گرد آمد ، « سنت » و عقايدی که پيرامون آنها شکل گرفت ، « عقايد السنة » ناميده شد و معتقدان به آن را « اهل سنت » ناميدند ؛ بنابراين اصطلاح اهل سنت از حدود سال ۱۵۰هجري قمري به بعد در جامعه اسلامی رواج پيدا کرد در همان زمانی که عده ای عاشقانه به اهل بیت می نگریستند و در مقابل اهل تسنن اهل تشیع شکل گرفت . اهل سنت علاوه بر آن احترام خاصی را به اهل بيت پيامبر ( بويژه امامان اهل تشيع ) قائلند .

اهل سنت و جماعت بر اين باورند که محمد ، پيامبر اسلام ، پس از خود جانشينی تعيین ننمود و بعد از فوت محمد مسلمانان آن زمان بر اساس شورا و انتخاب ، چهار تن را به عنوان خليفه ی مسلمين انتخاب نموده اند . ابتدا در سقيفه بنی ساعده ، ابوبکر را که از صحابه ( ياران ) و نزديکان محمد بود و در ميان مسلمانان محبوبيت و اعتبار زيادی داشتند برای خلافت بعد از محمد بر جامعه نوبنياد مسلمانان انتخاب کردند .

اين چهار تن که به خلفاي راشدين  معروفند به ترتيب عبارتند از :

  • ابوبكر
  • عمر
  • عثمان
  • علي

برخی از سنيان ، حسن پسر علی را نيز خليفه می‌دانند و بر اين باورند که دارای دوران خلافت بسيار کوتاهی بوده‌است اما ديگران معتقدند که بعد از علی ، دوران خلافت اسلامی بر مسلمانان برای هميشه تمام شده و بعد از آن را سلطنت می‌دانند . هرچند که تمامی اولاد محمد نزد سنيان ، محترم شمرده می‌شوند . سنيان ، قرآن را کتابی محفوظ می‌دانند و مدعی پيروی از قرآن و سنت حضرت محمد هستند . اما اصطلاح « اهل سنت » در تقسيم بندی‌های مذهبی قرن دوم هجری شکل گرفت . مذهب سنی از لحاظ علوم فقهی به فرقه هاي حنفی ، مالکی ، شافعی  و حنبلی  تقسيم می‌گردد . هر چند که اختلافات آنان بسيار جزئی است و اغلب پيروان يکی از آنان می‌تواند در شرايط زمانی و يا مکانی خاص از فرقه ديگری تقليد کند .

 

 حنفی :

 

 نام يکی از شاخه‌های کيش سنی از دين اسلام است . از مذاهب فقهی و يكي از مذاهب چهارگانه اهل سنت است كه در بين مذاهب چهارگانه اهل سنت و نيز اهل تشيع بيشترين پيرو را دارد و عمده پيروان اين مذهب نيز در کشورهای آسيای ميانه ، شبه قاره هند ، آسيای مرکزی ( و تا حدودی ايران ) قرار دارند . نام اين شاخه منسوب به بنيادگذار آن يعنی ابوحنيفه نعمان بن ثابت (۱۵۰-۸۰ هجری قمری) ، از مردم کابل ، متولد 80 هجری قمری در شهر کوفه و فوت ايشان به سال 150 در بغداد است .

از اساتيد او در دوران تحصيل علوم اسلامی حماد بن ابی سليمان است . تسلط ابوحنيفه بر علم کلام بيش از احاطه او به علوم فقهی موجب معروفيت او شده است .

ابوحنيفه به سبب شهرت در علم و تقوا توسط عمره بن هبيره ، قاضی القضاه شهر کوفه شد و بخاطر آنکه بعدها منصور خليفه عباسی قصد انتصاب او را به سمت قاضی بغداد داشت اما چون با مخالفت ابوحنيفه مواجه شد ، وی را به زندان افکند .

پيروان ابوحنيفه ، مذهب و روش او را اهل رای می نامند زيرا ابوحنيفه قائل به رای است چنانکه بعد از صدور هر فتوايی و حکمی عنوان می‌کرد اين نظر ماست . او مخالف اهل حديث بود وتنها در شرايطی اقدام به قبول احاديث متواتر می‌کرد که از تابعين نقل شده باشد و حديث و خبر مفرد را قبول نداشت . از ويژگيهای ابوحنفيه که جميع محققين و فقها بر آن اتفاق نظر دارند صراحت و بی باکی او در دادن فتوی است وی همچنين در بحث جبر و اختيار به آزادی عمل انسان معتقد است و فعل آدمی را در مصدرش مدنظر قرار می‌دهد .

مذهب حنفی برهفت اصل زير استوار است :

1.      کتاب الله

2.      سنت پیامبر

3.      قول صحابه پیامبر

4.      قياس و رای

5.      استحسان

6.       اجماع

7.      عرف

 

از شاگردان سرشناس ابوحنيفه می‌توان به  افراد زير اشاره كرد :

    • امام أبو يوسف (يعقوب بن ابراهيم)
    • امام محمد بن الحسن الشيبانی
    • أبو الهذيل (زفر بن الهذيل)
    • الحسن بن زياد اللؤلؤی

 

برجسته‌ترين کتابها در زمينه شاخه حنفی عبارتند از :

 ۱ـ المبسوط از شمس الدين السرخسی
۲ـ بدائع الصنائع فی ترتيب الشرائع از کاسانی
۳ـ مختصر الهداية از مرغيانی
۴ـ حاشية ابن عابدين (ردالمحتار علی الدر المختار)

ادامه ذکر فرق محترم برادران اهل تسنن در پست های بعدی می باشد

علی نگهدارتان...

+ نوشته شده در  پنجشنبه یکم اسفند 1387ساعت   توسط علی(مغلوب) |